Araç Alırken Taşıt Kredisi mi Nakit Ödeme mi Mantıklı?

Geçen yıl arabamı değiştirirken tam iki ay boyunca aynı soruyla uğraştım: taşıt kredisi mi nakit mi? Hesabı defalarca yapıp, birkaç kez fikir değiştirdikten sonra şunu gördüm: doğru cevap "faiz oranı düşükse kredi çek" kadar basit değil. Kararı belirleyen asıl şey, elinizdeki paranın başka nerede ne kazandırdığı. Aşağıda kendi kullandığım sırayı adım adım anlatıyorum.

Adım adım karar süreci

1. Kredinin gerçek maliyetini bul, taksite bakma

   İlk hatam taksit rakamına odaklanmaktı. Oysa karşılaştırmanız gereken sayı toplam geri ödeme. Örnek bir kurguyla ilerleyelim: 500.000 TL kredi, 24 ay vade, vergiler dâhil aylık %2,5 maliyet. Taksit yaklaşık 27.960 TL, toplam geri ödeme 671.000 TL civarı. Yani 171.000 TL'yi faiz ve vergi olarak ödüyorsunuz. Bankanın verdiği tabloda dosya masrafı, hayat sigortası ve varsa rehin/ekspertiz ücretlerinin dâhil olup olmadığını mutlaka sorun; bunlar yıllık maliyeti sessizce yukarı çekiyor.

2. Elindeki paranın net alternatif getirisini yaz

   Nakit ödeyecekseniz o parayı bir yerden çekiyorsunuz demektir. O yerin size vergi sonrası ne kazandırdığını bulun. Mevduatta stopaj sonrası kalan tutar, fonda ise fon toplam gider kesintisi düşüldükten sonraki net getiri esastır. Bu iki aracın farkını daha önce ayrı bir yazıda uzun uzun karşılaştırmıştık; kısacası brüt oranlar yanıltıcı olabiliyor.

3. İki oranı aynı zemine getir

   Karar kuralı sade: net yatırım getiriniz kredinin toplam maliyet oranından yüksekse kredi, düşükse nakit mantıklı. Örneğimizde kredi aylık %2,5'e mal oluyorsa, paranızın net aylık %2,5'in üzerinde kazanması gerekir. Net %2 kazanan bir mevduat, kredinin açığını kapatmaz. Burada dikkat: yatırım getirisi garanti değilse (hisse, altın, döviz gibi) bu karşılaştırmayı doğrudan yapamazsınız, çünkü kredi maliyeti kesin, getiri ise tahmin.

4. Peşin indirimini pazarlık masasına koy

   Benim tabloyu en çok değiştiren kalem buydu. Galeriden alırken peşin ödemede ciddi bir indirim aldım; sıfır araçta ise bazı kampanyalarda peşin fiyatı ile kredili fiyat aynı, hatta bankanın desteklediği düşük faiz nedeniyle kredili taraf avantajlı olabiliyor. Peşin indirimi, nakit tarafının "kazancı" olarak hesaba yazılmalı.

5. Nakit akışını ve acil durum fonunu koru

   Hesap kâğıt üzerinde nakit ödemeyi gösterse bile, hesabınızı boşaltıp acil durum fonunuzu tüketiyorsanız durun. Üç-altı aylık giderinizi karşılayan tamponu bozmak, ilerideki bir aksilikte sizi çok daha pahalı bir ihtiyaç kredisine ya da kredi kartı taksitine mahkûm eder. Hangi seçeneğin daha ucuz olduğunu ayrı bir yazıda hesaplamıştık; sonuç genelde acil durumda borçlanmanın planlı borçlanmadan pahalı olduğu yönünde.

6. Ara yolu değerlendir: kısmi peşinat

   Ben sonunda ne tam nakit ne tam kredi yaptım. Paranın bir kısmını peşinat verip kalanı kısa vadeli krediyle kapattım. Vade uzadıkça toplam faiz hızla artıyor; 36 ay yerine 18-24 ay seçmek çoğu zaman en büyük tasarrufu sağlıyor.

Örnek karşılaştırma tablosu